Rusiya Təhlükəsizlik Şurasından təcili Ermənistan bəyanatı

Məlum olduğu kimi, Ermənistanın Razdan şəhərində avqustun əvvəlində ABŞ-ın “Firebird AI” şirkətinin süni intellekt üzrə məlumat mərkəzi fəaliyyətə başlayıb. “Nvidia” prosessorları əsasında işləyən mərkəz süni intellekt texnologiyaları və böyük həcmli məlumatların emalı üçün nəzərdə tutulub. Obyektin açılması Ermənistanda ABŞ texnologiyalarının və rəqəmsal infrastrukturunun mövqelərinin genişlənməsi baxımından diqqət çəkir.
Musavat.com news.am-a istinadən xəbər verir ki, Rusiya Təhlükəsizlik Şurası katibinin müavini Aleksey Şevtsov bu mərkəzin fəaliyyətinin Moskva üçün narahatlıq doğurduğunu bildirib. Onun iddiasına görə, “Firebird” şirkətinin Ermənistanda fəaliyyətə başlaması nəticəsində ölkənin dövlət qurumlarına, şirkətlərinə və vətəndaşlarına aid məlumatlar ABŞ xüsusi xidmət orqanlarının əlinə keçə bilər. Bu barədə bəyanatı TŞ-nin mətbuat xidməti yayıb.  

Rusiya rəsmisinin sözlərinə görə, “Firebird” şirkəti ABŞ qanunvericiliyinə tabe olduğundan onun serverlərində emal edilən məlumatlara Amerika xüsusi xidmət orqanlarının çıxış əldə etməsi mümkündür.
“Bu o deməkdir ki, Ermənistanın dövlət qurumlarının, şirkətlərinin və vətəndaşlarının məlumatları Ermənistan hakimiyyətinin razılığı olmadan ABŞ üçün əlçatan olacaq”, – deyə Şevtsov bildirib. O, belə məlumat mərkəzlərinin Qərb xüsusi xidmət orqanlarının maraqları naminə analitik və kəşfiyyat fəaliyyətlərində istifadə edilə biləcəyini iddia edib. Şevtsovun fikrincə, bu fəaliyyətlər İran, Rusiya, Cənubi Qafqaz və Mərkəzi Asiya dövlətlərinə qarşı yönələ bilər.
Rusiya Təhlükəsizlik Şurasının katib müavini Ermənistanın belə bir mərkəzə ehtiyacının olmadığını da iddia edib. O xatırladıb ki, 2024-cü ildən ölkədə Rusiyanın “Rostelekom” şirkətinə məxsus OVIO məlumat mərkəzi fəaliyyət göstərir. Şevtsovun sözlərinə görə, həmin obyekt Ermənistanın dövlət və kommersiya strukturlarının məlumatların saxlanması ilə bağlı ehtiyaclarını tam ödəyir.

Moskvanın narahatlığının səbəbi nədir?

Rusiyanın narahatlığı təkcə məlumatların təhlükəsizliyi ilə bağlı deyil, həm də Cənubi Qafqazda geosiyasi və texnoloji rəqabətlə əlaqəlidir. Ermənistanın ABŞ şirkətinin infrastrukturuna arxalanması ölkənin rəqəmsal sahədə Qərblə əməkdaşlığını genişləndirə, Rusiyanın bu sahədəki mövqelərini isə zəiflədə bilər. Moskva uzun müddət Ermənistanın təhlükəsizlik və iqtisadi sistemlərində mühüm təsir imkanlarına malik olub. İndi isə ABŞ şirkətinin belə strateji əhəmiyyətli sahədə fəaliyyətə başlaması həmin təsir imkanları uğrunda rəqabəti daha da gücləndirir.
Bununla belə, Şevtsovun ABŞ xüsusi xidmət orqanlarının məlumatlara çıxış əldə edəcəyi barədə iddiaları açıqlamada konkret texniki və hüquqi sübutlarla əsaslandırılmayıb. Şirkətin ABŞ qanunvericiliyinə tabe olması da özlüyündə bütün məlumatların avtomatik şəkildə Amerika kəşfiyyatına ötürülməsi demək deyil.